Prijzen tonen en waarom die streep door de prijs je duur kan komen te staan

Een streep door een hoger bedrag werkt. Daarom staat hij overal. Maar de toezichthouder heeft er de afgelopen jaren stevig op gehandhaafd. Het is de moeite waard om te weten waar de grens ligt voordat je hem tekent.

Dit artikel legt uit hoe het werkt, het is geen juridisch advies.

Eerst het simpele deel: de prijs zelf

Verkoop je aan consumenten, dan noem je één totaalprijs inclusief btw en inclusief alle verplichte bijkomende kosten. Het btw-bedrag apart vermelden hoeft niet. Wat wel moet, is dat er onderweg naar de afrekenknop geen bedrag meer bij komt dat de bezoeker niet had zien aankomen.

Bijkomende kosten mogen niet achter een informatie-icoontje verstopt worden. De toezichthouder noemt dat expliciet. Het is precies wat veel verkooppagina's doen met een klein cirkeltje naast het bedrag.

Verkoop je een abonnement, dan hoort bij de totaalprijs ook wat het per periode kost. Negentien euro klinkt anders dan negentien euro per maand met een minimumduur van een jaar.

Van-voor-prijzen: de regel die net niet voor jou geldt

Er is een harde regel: kondig je een prijsvermindering aan, dan moet de doorgestreepte prijs de laagste prijs zijn die je in de dertig dagen ervoor hebt toegepast. Die regel komt uit de Europese prijsaanduidingsrichtlijn en geldt daar sinds 28 mei 2022. Nederland heeft hem later ingevoerd: het kabinet zette hem als artikel 5a in het Besluit prijsaanduiding producten, met ingang van 1 januari 2023, om de sector tijd te geven zich aan te passen. Vanaf die datum houdt de toezichthouder er ook toezicht op.

En daar zit een addertje. Dat besluit gaat over producten. Dat betekent in deze context roerende zaken. De Europese Commissie is er in haar richtsnoeren bij dat artikel uitdrukkelijk over: "De richtlijn prijsaanduiding, met inbegrip van artikel 6 bis, is derhalve niet van toepassing op diensten (met inbegrip van digitale diensten) of op digitale inhoud." Een online cursus valt daaronder.

Betekent dat dat je vrij spel hebt? Nee. Dat is de valkuil.

Wat wél voor je geldt

Misleidende handelspraktijken zijn verboden. Dat verbod geldt voor alles wat je verkoopt, ook diensten en digitale inhoud. Onjuiste of misleidende informatie over de prijs of over het bestaan van een specifiek prijsvoordeel is misleidend. Punt.

Er komt nog iets bij dat mensen onderschatten: de bewijslast ligt bij jou. Beweer je dat een cursus normaal 497 euro kost en nu 297, dan moet jij kunnen laten zien dat die 497 een prijs was die je echt hanteerde. Kun je dat niet, dan is het een misleidend prijsvoordeel.

Praktisch komt het erop neer dat die dertigdagenregel voor jou geen wet is, maar wel de maatstaf waarmee iemand naar je pagina gaat kijken. Een van-prijs die nooit heeft bestaan is niet minder misleidend omdat je een cursus verkoopt in plaats van een bankstel.

Aftellers en schaarste

Hier is de regel wél keihard. Hij staat op de zwarte lijst van praktijken die onder alle omstandigheden misleidend zijn.

Verboden is het bedrieglijk beweren dat iets slechts gedurende een zeer beperkte tijd beschikbaar is, om iemand te dwingen meteen te beslissen. De toezichthouder werkt dat concreet uit:

• Gebruik geen afteller als de aanbieding daarna gewoon doorloopt
• Zeg niet dat er nog vijf plekken zijn als dat niet zo is
• Toon geen verzonnen aantal mensen dat op dit moment meekijkt
• Een aanbieding verlengen mag, maar niet als gewoonte, want dan is het geen aanbieding meer

Die eerste is de meest voorkomende overtreding op cursuspagina's. Een klok die elke keer opnieuw begint als je de pagina herlaadt, is precies het geval dat wordt beschreven.

De boetes voor zwartelijst-praktijken zijn bovendien hoger dan voor gewone misleiding. De Wet handhaving consumentenbescherming stelt het maximum in het algemeen op 900.000 euro of, als dat meer is, één procent van de omzet van de overtreder. Voor een praktijk van de zwarte lijst is dat 900.000 euro of, als dat meer is, tien procent van de omzet.

Wat je in plaats daarvan kunt doen

Er is een verschil tussen schaarste verzinnen en schaarste hebben.

Werk met echte groepen die echt starten. Doe je een programma met begeleiding in een groep van twaalf, dan is twaalf een echt getal en is de startdatum een echte datum. Dan mag je die noemen, dan is de druk oprecht en dan hoef je niets te bedenken.

Werk met een introductieprijs voor de eerste groep in plaats van met een doorgestreepte fantasieprijs. Zeg wat het is: dit is de prijs voor de eerste groep, die met me meedenkt. Daarna gaat hij omhoog. Dat is verifieerbaar en je kunt het waarmaken.

En zet je prijs gewoon op de pagina. Een bezoeker die het bedrag nergens kan vinden, vult dat zelf in en gaat er zelden vanuit dat het meevalt.

Wat er verder op een verkooppagina hoort en in welke volgorde, staat in wat er op een verkooppagina moet staan.

Bronnen

Gecontroleerd op 6 september 2026. Regels en tarieven veranderen; kijk bij twijfel de bron zelf na.

• Besluit prijsaanduiding producten, artikel 5a. De regel over de laagste prijs in de dertig dagen voor de prijsvermindering, met de drie uitzonderingen.
• Staatsblad 2022, 485. Het besluit dat artikel 5a invoerde, met de inwerkingtreding op 1 januari 2023 en de toelichting waarom Nederland later was dan de Europese datum van 28 mei 2022.
• Mededeling van de Commissie: richtsnoeren bij artikel 6 bis van Richtlijn 98/6/EG. De passage dat de richtlijn niet geldt voor diensten en digitale inhoud.
• Artikel 6:193g Burgerlijk Wetboek. De zwarte lijst, met onder g het bedrieglijk beweren dat iets slechts zeer beperkte tijd beschikbaar is.
• Wet handhaving consumentenbescherming, artikel 2.15. De boetemaxima: 900.000 euro of één procent van de omzet. Bij de zwarte lijst is dat 900.000 euro of tien procent.
• ACM over prijzen vermelden
• Leidraad prijsweergave en -vergelijkingen van de ACM. Hoe de toezichthouder van-voor-prijzen en bijkomende kosten beoordeelt.