Herroepingsrecht bij digitale producten: het vinkje dat je nodig hebt

Dit is het onderwerp waar de meeste cursusverkopers iets fout doen. Het is een van de weinige fouten die je achteraf niet kunt repareren. Wie zijn afrekenstap niet goed heeft ingericht, moet binnen de bedenktijd terugbetalen, ook als de klant alles al bekeken heeft.

Vooraf: wat hieronder staat, gaat over verkoop aan consumenten op afstand, dus via internet. Verkoop je uitsluitend aan bedrijven, dan geldt dit niet. En het is uitleg in gewone taal, geen juridisch advies.

De hoofdregel: veertien dagen

Bij een koop op afstand heeft een consument een bedenktijd van veertien dagen. In die periode mag hij de overeenkomst ontbinden zonder een reden op te geven. Dat staat in artikel 6:230o van het Burgerlijk Wetboek. Bij een dienst gaat de termijn lopen vanaf de dag waarop de overeenkomst wordt gesloten. Dat geldt ook voor digitale inhoud die niet op een drager wordt geleverd. Bij een fysiek product begint hij pas bij ontvangst.

Voor een online cursus betekent dat: iemand koopt vandaag en heeft in beginsel veertien dagen om zich te bedenken. Dat de cursus meteen beschikbaar is, verandert daar op zichzelf niets aan.

De uitzondering en de drie voorwaarden

De wet kent een uitzondering voor digitale inhoud die niet op een materiële drager wordt geleverd, dus een download of een stream. Die uitzondering staat in artikel 6:230p, onderdeel g, van het Burgerlijk Wetboek. Om je erop te kunnen beroepen, moet je drie dingen geregeld hebben. Het is echt drie. De derde wordt het vaakst vergeten.

Een: uitdrukkelijke voorafgaande toestemming. De klant moet er vóór de aankoop uitdrukkelijk mee instemmen dat je al binnen de bedenktijd begint met leveren.

Twee: een verklaring dat hij afstand doet. De klant moet daarbij verklaren dat hij daarmee afstand doet van zijn recht van ontbinding.

Drie: jouw bevestiging. De wet verwijst voor deze derde voorwaarde naar artikel 6:230v lid 7. Je moet de klant op een duurzame gegevensdrager een bevestiging van de overeenkomst sturen waarin die toestemming en die verklaring zijn opgenomen. Stuur je die bevestiging niet, dan gaat de uitzondering niet op, ook al stond het vinkje aan.

Praktisch komt het neer op een apart vinkje in je afrekenstap dat de klant zelf aanzet, met een tekst waarin allebei die dingen staan. Bijvoorbeeld: "Ik wil dat de cursus direct beschikbaar is en ik weet dat ik daarmee mijn recht om de koop te ontbinden verlies." Dat vinkje staat niet vooraf aan, want vooraf aangevinkte vakjes tellen niet als instemming.

Die bevestiging is dus geen nette extra maar de derde voorwaarde. In de praktijk is dat de bevestigingsmail die je meteen na de aankoop stuurt, met de tekst van het vinkje er letterlijk in.

Wat er gebeurt als je dit niet hebt

Dan houdt de klant zijn volledige bedenktijd van veertien dagen, ook als hij de hele cursus heeft doorgenomen. Vraagt hij binnen die termijn zijn geld terug, dan betaal je terug.

Het wordt duurder als je de consument helemaal niet hebt geïnformeerd over het herroepingsrecht. Dan wordt de bedenktijd verlengd met twaalf maanden. Alsnog informeren binnen dat jaar helpt: vanaf dat moment gaan de veertien dagen alsnog lopen. Maar in het slechtste geval loopt de bedenktijd dus tot twaalf maanden en veertien dagen na de koop.

Terugbetalen: termijn en manier

Beroept de klant zich op zijn herroepingsrecht, dan betaal je terug: onverwijld en uiterlijk binnen veertien dagen na de dag waarop je zijn verklaring tot ontbinding hebt ontvangen. Dat staat in artikel 6:230r van het Burgerlijk Wetboek. Je gebruikt daarbij hetzelfde betaalmiddel als waarmee hij betaald heeft, tenzij hij uitdrukkelijk met iets anders instemt en er voor hem geen kosten aan verbonden zijn. Een tegoedbon in plaats van geld mag je dus niet opleggen. Hoe je dat gesprek voert, staat in iemand vraagt zijn geld terug.

Sinds 25 juni 2026: een knop om te ontbinden

Sinds 25 juni 2026 staat er een nieuw artikel in de wet, 6:230oa van het Burgerlijk Wetboek. Sluit de klant de koop via je website of app, dan moet hij zijn ontbinding daar ook kunnen indienen. Dat gaat via een functie die duidelijk zichtbaar en gemakkelijk te vinden is, met een ondubbelzinnige tekst waaruit blijkt dat je er de overeenkomst mee ontbindt.

De klant vult daarin zijn naam en de gegevens van de bestelling in en bevestigt met een tweede knop, die ook ondubbelzinnig zegt wat hij doet. Jij bevestigt de ontvangst daarna onverwijld op een duurzame gegevensdrager, met de inhoud van de verklaring en de datum en het tijdstip waarop die binnenkwam. De functie moet de hele bedenktijd beschikbaar zijn. Waar hij staat, hoort ook in de informatie over het herroepingsrecht die je vooraf geeft (artikel 6:230m lid 1, onderdeel h).

Het artikel gaat over het uitoefenen van een recht dat bestaat. Laat je de bedenktijd bij digitale inhoud geldig vervallen met het vinkje hierboven, dan is er na de start van de levering niets meer te ontbinden. Verkoop je ook live lessen of begeleiding, dan heeft de klant die bedenktijd vrijwel altijd en heb je de knop dus nodig. Twijfel je, zet hem er dan neer: hij kost weinig en een klant die zijn ontbinding niet kwijt kan, gaat naar zijn bank.

Dienst of digitale inhoud: het verschil telt

Niet elke online cursus is digitale inhoud. Het onderscheid loopt ruwweg zo:

• Digitale inhoud. Opgenomen video's, downloads, een cursus die volledig geautomatiseerd draait. Hier past de uitzondering hierboven.
• Een dienst. Live lessen, begeleiding, feedback op je opdrachten, een traject met een docent. Ook hier bestaat een uitzondering, maar die werkt anders. Bij een dienst vervalt het ontbindingsrecht pas na nakoming van de overeenkomst. Ook dan alleen als de klant vooraf uitdrukkelijk heeft ingestemd met beginnen tijdens de bedenktijd en heeft verklaard afstand te doen zodra jij de overeenkomst bent nagekomen. Bij digitale inhoud kan het recht al bij aanvang van de levering vervallen, bij een dienst dus pas aan het eind. Dat verschil is het hele punt.

Bij een traject van acht weken betekent dat dus: de eerste weken loopt de bedenktijd gewoon. Hou daar rekening mee als je een langdurig programma verkoopt.

Verkoop je een combinatie, bijvoorbeeld opgenomen lessen plus twee live sessies, dan heb je in de praktijk met allebei te maken. Beschrijf in je voorwaarden welk deel wat is.

Wat je nu kunt nakijken

1. Staat er in je afrekenstap een apart vinkje voor directe levering? Staat het uit?
2. Staat in de tekst van dat vinkje allebei: instemmen met direct beginnen én afstand doen van het herroepingsrecht?
3. Komt die erkenning terug in je bevestigingsmail?
4. Staat er ergens duidelijk uitgelegd hoe het herroepingsrecht werkt en hoe iemand het gebruikt?
5. Is er een modelformulier en, voor koop via je site, een zichtbare knop om te ontbinden zoals artikel 6:230oa vraagt?

Loop dat na met de controlelijst. Kijk daarna naar wat er nog meer vlak voor de knop hoort te staan in wat er vlak voor de bestelknop moet staan.

Bronnen

Gecontroleerd op 6 september 2026, de wetsartikelen opnieuw op 10 oktober 2026. Regels en tarieven veranderen; kijk bij twijfel de bron zelf na.

• Artikel 6:230o Burgerlijk Wetboek. De termijn van veertien dagen, wanneer die begint en de verlenging met maximaal twaalf maanden.
• Artikel 6:230oa Burgerlijk Wetboek. De functie om te ontbinden op de online-interface, in werking sinds 25 juni 2026.
• Artikel 6:230p Burgerlijk Wetboek. De uitzonderingen, onderdeel d voor diensten en onderdeel g voor digitale inhoud.
• Artikel 6:230r Burgerlijk Wetboek. Terugbetalen binnen veertien dagen en met hetzelfde betaalmiddel.
• Artikel 6:230v Burgerlijk Wetboek. Lid 7 over de bevestiging op een duurzame gegevensdrager.
• ACM over bedenktijd bij verkoop op afstand
• Ondernemersplein over bedenktijd bij verkoop